Filozofia

June 10, 2008

Spinoza

Filed under: Filozofowie — Tags: — admin @ 12:37 pm

(1632-1677 r.)
Benedykt Spinoza urodził się w rodzinie żydowskiej w 1632 roku. Niemal całe swoje życie spędził w rodzimych Niederlandach. Już pobierając nauki w szkole żydowskiej natknął się na filozoficzne doktryny średniowiecznych Żydów takich jak np. Majmonides. Gdy po 1654 roku poznał język grecki i łacinę zaczął studiować dzieła chrześcijańskiej scholastyki i nauki przyrodnicze. Główny wpływ wywarła na nim filozofia Kartezjańska. Odkąd za nieprawowierne poglądy odtrącony został i wyklęty przez współwyznawców, wiódł życie w odosobnieniu utrzymując kontakty z niewielką tylko grupą przyjaciół – podobnie jak on oddanych nauce. Spinoza zmarł w młodym wieku w 1677 roku. Znany był jako człowiek opanowany, pogodny i łagodny, zupełnie bezinteresownie poświęcający całe swe życie wiedzy.
Najważniejszym z dzieł Spinozy jest “Etyka”, która zawiera nie tylko filozofię moralną, ale cały jego system. Poza tym: “Traktat o poprawie umysłu” i “Krótki traktat”.

Tomas Hobbes-poglądy

Filed under: Filozofowie,Poglądy — admin @ 12:36 pm

P O G L Ą D Y H O B B E S A
Metafizyka Hobbesa była materialistyczna. Jego zdaniem nie istnieje nic poza ciałami. Takie podejście pozwalało mu uporać się z problemem poprzedników, którzy starali się odpowiedzieć na pytanie jakie relacje zachodzą między ciałem a duszą i czy w ogóle można mówić o czymś takim. Dla Hobbesa nie istniały substancje niematerialne więc problem był rozwiązany.

Nowy materializm Hobbesa jako przeciwieństwo starożytnego mechanicyzmu stawał się powszechną teorią bytu. Teorię ową atakowano w dwóch punktach. Po pierwsze, że przebiegi cielesne są wyłącznie ruchami i po drugie, że przebiegi psychiczne są ruchami. Jeżeli chodzi o punkt pierwszy to Hobbes tłumaczył się tym, że jakości zmysłowe, które przemawiają przeciw jego tezie, nie są własnościami rzeczy, gdyż są subiektywne. Postrzegamy bowiem bez bodźca zewnętrznego np. w snach prawie w takim samym stopniu jak gdy bodziec zewnętrzny działa. poza tym różne bodźce wywołują te same jakości. Jeżeli zaś chodzi o obronę w punkcie drugim czyli, że przebiegi psychiczne są natury mechanicznej, Gobbes popierał dwoma argumentami:
Po pierwsze ruch może wywołać tylko ruch i tylko przez ruch może być wywołany. stany zaś świadomości są wywołane przez ruchy i wywołują ruch. Po drugie istnieje podobieństwo miedzy zjawiskami : ruchu i świadomości, mianowicie między ruchem a impulsem woli.

Racjonalistyczna metodologia.

Hobbes jak przystało na filozofa XVII wieku i następcę Kartezjusza, dążył do stworzenia racjonalnego systemu filozofii. Dla Hobbesa nie istniały przedmioty idealne, psychiczne zaś były natury cielesnej. a cielesne były mechanizmami. Takie podejście ułatwiało znacznie stworzenie jednolitego systemu.

Nawet sam proces poznania był dla Gobbesa był dla Hobbesa jak każdy proces natury mechanicznej. Zdaniem Hobbesa. Przez zetknięcie przedmiotu z narządem zmysłowym ruch z przedmiotu przenosi się na narząd, potem na nerwy i wreszcie do wnętrze mózgu. Proces ten musi więc przejść przez zmysły. Efektem tego było wyjście od metodologicznego racjonalizmu do sensualizmu psychologicznego.

Naturalistyczna Etyka i Polityka.

Własnie na takim metafizyczno-epistemologicznym podłożu wznosiła się philosophia civilis Hobbesa. Traktował ją całkowicie naturalistycznie wychodząc z założenia, że człowiekiem rządzą te same prawa mechaniczne, które rządzą całą przyrodą. Wystepował przeciw tezie , która wzięła początek w tradycji Arystotelejskiej, że człowiek z natury jest istotą społeczną. Zdaniem Hobbesa, każdy człowiek z natury swej zajmuje się wyłącznie własnymi sprawami. Każdy instynktownie jest egoistą, każdy kocha jedynie siebie i jego celem jest zachowanie własnego dobra. Każda rzecz jest o tyle dobra o ile służy celom jednostki. W stanie natury każdy walczy o samego siebie. Ponieważ jednak walka przynosi szkody to ludzie postanowili opuścić stan natury i aby zyskać spokój zaczęli żyć jak gdyby byli skrępowani umową. W takim stanie każdy wie, że nie powinien spodziewać się krzywdy ze strony innego człowieka kiedy tylko sam zastosuje się do zasad obowiązujących wszystkich ludzi. W taki sposób powstało państwo. Nie powstało ono więc z natury i z rozsądku, w przeciwieństwie do tego co twierdzili arystotelicy ale raczej z obawy i rozsądku.
Hobbes starał się też określić w jaki sposób funkcjonować powinno doskonałe państwo. Sporą rolę odgrywał tu jego mechanicyzm za pomocą którego starał się normować państwo. Jego zdaniem konieczny jest monarcha aby państwo funkcjonowało prawidłowo. Jemu to posłuszni obywatele postępować mogli zgodnie z założeniami Hobbesa. Za pomocą tych wywodów filozoficznych Hobbesowi udało się dowieść towarzyszom politycznym , iż potrafi uzasadnić racjonalnie i dedukcyjnie rojalistyczną politykę.
Filozofia Hobbesa, a szczególnie jego naturalistyczny system miały wielu zwolenników w epoce następującej zaraz po nim. Zarówno w Odrodzeniu jak i w Oświeceniu.

May 17, 2008

Tomas Hobbes

Filed under: Filozofowie — Tags: — admin @ 12:36 pm

(1588-1679)
Tomas Hobbes pochodził z pastorskiej, angielskiej rodziny. Studiował w Oksfordzie, gdzie uczono jeszcze filozofii scholastycznej czego skutkiem było przyjęcie przez niego stanowiska przeciwnego religii i scholastyce. Od młodych lat planował zostać pisarzem politycznym i dla politycznych poglądów poszukiwał filozoficznych podstaw. Hobbes stojąc po stronie rojalistów brał czynny udział w życiu politycznym. przez 20 lat swojego życia mieszkał w Paryżu. Zmarł mając 87 lat do końca pracując literacko , między innymi wykończył i ogłosił rymowany przekład całego Homera.

April 10, 2008

Kartesjusz-teoria poznania

Filed under: Filozofowie,Poglądy — Tags: — admin @ 12:35 pm

TEORIA POZNANIA i PSYCHOLOGIA

- rozum a zmysły
Do poznania niezbędny jest rozum. To co rozum uzna za jasne i wyraźne jest pewne. Zmysły natomiast, które przydatne są do życia nie są absolutnie przydatne przy poznawaniu. Zadaniem zmysłów jest jedynie zasygnalizowanie co jest dla człowieka szkodliwe, a co odpowiednie. Nie stanowią jednak źródła poznania.

- idee wrodzone
Przedstawienia, które odnajdujemy w naszym umyśle są trzech rodzajów:
a) wrodzone – czyli urodzone razem z nami (np. przedstawienie Boga) b) nabyte – przychodzące z zewnątrz (np. przedstawienie słońca) c) skonstruowane – utworzone przez nas samych (np. przedstawienie hipogryfa).
O ile spornym było istnienie idej wrodzonych to Kartezjusz opowiadał się z całą stanowczością za ich istnieniem. Twierdził, że idee wrodzone nie są wynikiem działanie na umysł przedmiotów zewnętrznych lecz należą do umysłu jako jego własność. Ponad to są niezależne od woli, proste i jasne. To bowiem co należy do rozumu ciemne dla niego być nie może. Ponad to, co bardzo istotne, idee wrodzone jako wpojone umysłowi przez Boga są niezawodne. Podczas gdy idee nabyte są wynikiem przypadkowego działania rzeczy na umysł, prawdziwość idej wrodzonych gwarantuje sam Bóg. W taki sposób Augustyński iluminizm znalazł niejako swoje odbicie w filozofii Kartezjusza.

- Prawda i Błąd a Rozum i Wola
Wszystkie przeżycia dzielił Kartezjusz na bierne (gdy mamy jakieś idee, gdy sobie coś przedstawiamy) i czynne (twierdzimy coś, czemuś zaprzeczamy lub sądzimy, dokonujemy aktów). Obydwa przeżycia różnią się między sobą najwyraźniej gdy mówimy o problemie błędu i fałszu. Gdy bowiem zachowujemy się biernie, jasnym jest, że błędu popełnić nie możemy. Samo bowiem przedstawienie nie jest fałszywe. Równie prawdziwe jest bowiem to, że przedstawiamy sobie chimerę jak i to, że przedstawiamy sobie kozę. Dopiero gdy o owych ideach zaczynamy wypowiadać sądy (twierdząc na przykład, że idei chimery odpowiada istota realna) pojawić się może błąd i fałsz. Wówczas bowiem dopiero zachowujemy się czynnie.
Zdaniem Kartezjusza sam sąd jest sprawą bardzo złożoną ponieważ biorą w nim udział zarówno rozum jak i wola. O ile rozum jest zdolnością przedstawiania, o tyle do zadań woli jako władzy czynnej należy właśnie twierdzenie, zaprzeczanie czy wydawanie sądów. Sąd nie jest bowiem aktem intelektualnym ale raczej aktem decyzji. Jak wcześniej wspomniałem błądzimy nie tyle przedstawiając sobie chimerę ale twierdząc, że odpowiada jej lub nie odpowiada przedmiot realny. To wola więc, a nie rozum błądzi. W taki sposób ujawnił się woluntaryzm w Kartezjańskiej teorii poznania.
Błąd w wolnej woli bierze się stąd, że jest ona w przeciwieństwie do rozumu nieograniczona. Gdy wola wydaje sąd tam gdzie rozum nie sięga możliwe jest wystąpienie błędu i fałszu. Bóg dał człowiekowi wolną wolę, ale pociągnęło to za sobą możliwość popełniania przez niego błędu.

- afekty
Wszystkie stany świadomości poza aktami woli i postrzeżeniami uważał Kartezjusz za przedstawienia, w których rozróżniał dwa rodzaje. Są bowiem – po pierwsze takie przedstawienia, które dusza odnosi do rzeczy zewnętrznych, – po drugie zaś takie, które wywodzi z siebie samej. Te ostatnie noszą nazwę afektów. Są one wywoływane przez przedmioty zewnętrzne, bezpośrednie zaś przez rezydujące we krwi “siły życiowe” . Zależnie od temperamentu danej osoby różne wywołują u niej afekty. Zdaniem Kartezjusza afekty pobudzają dusze do działania. I tak na przykład popęd do ucieczki jest podstawowym czynnikiem afektu strachu. Całą różnorodność złożonych afektów sprowadził ostatecznie do sześciu prostych i pierwotnych. Są nimi : podziw, miłość, nienawiść, pożądanie, radość i smutek. W ten sposób wprowadził Kartezjusz przejrzystość i jasność do psychologii. Od tego czasu teoria afektu na stałe weszła do zagadnień filozofii wieku XVII.

Older Posts »

WPA

jak poprawić życie erotyczne - sklep - lodówki electrolux - mastercook zmywarki - program skype